Stres w IT  

1/3 osób zatrudnionych w branży IT w Polsce ocenia swój stan psychiczny jako „słaby” lub „bardzo słaby”. 1/10 pracowników sektora IT zmaga się ze zdiagnozowaną depresją – tak wynika z badania przeprowadzonego przez portale Just Join IT oraz TwojPsycholog.pl. Nie inaczej jest poza granicami kraju.  

Stack Overflow badał nawyki związane z dobrym samopoczuciem programistów – mniej niż 35% software developerów ma nawyk aktywnego spędzania czasu wolnego. Według badaczy najpopularniejsze sposoby programistów na przerwę w czasie pracy to: social media, gry na konsoli i przeglądanie Internetu.  

Przyczyny stresu w pracy 

Zacznijmy jednak od początku, czyli od źródeł stresu w miejscu pracy. Napisanie, że naglące terminy, szybkie tempo, częste zmiany czy nieodpowiednie środowisko pracy są przyczyną stresu, byłoby dużym uproszczeniem. Pamiętajmy, że ludzie są różni – nigdy ta sama sytuacja nie będzie taka sama dla dwóch osób, bo każdy z nas ma inną emocjonalność. O skali przeżycia stresu świadczy więc nie to, co się stało, ale jakie to było dla danej osoby.  

Czy istnieje uniwersalny sposób na stres w pracy?  

Każdy z nas ma inny sposób przeżywania. Każdy człowiek w danej sytuacji, w danym czasie, zmaga się z innym bagażem doświadczeń – zarówno zawodowych, jak i prywatnych. I to, czego wtedy najbardziej potrzebuje, jest kwestią indywidualną, powiedziałabym wręcz: intymną.  

Myślę, że instynktownie każdy z nas przeczuwa, jak w danej sytuacji stresowej postąpić. Problemem najczęściej jest więc nie to, że nie wiemy, co zrobić, lecz to, że nie udaje nam się zrobić tego na czas. Powody są złożone, przeważnie głębokie, nie z gatunku tych, które można rozwiązać jednym kliknięciem myszki. Niemniej, fundamentalne jest, by stawiając czoła przeciwnościom czy słabościom, móc polegać na możliwościach swojego ciała. W końcu, gdy nasz „software” przetwarza zaawansowane procesy z x otwartymi aplikacjami w tle, rozsądnie jest nie zapominać o tym, że bez hardware’u w dobrym stanie nie zajedziemy daleko. 

Reakcja organizmu na stres  

Dostajesz emaila z informacją, że ważne zadanie, które miało być na popojutrze, ma być „na wczoraj”. Klient wyraża swoje niezadowolenie z funkcjonalności. Po produkcyjnym wdrożeniu aplikacji pojawiają się niewyłapane wcześniej błędy… Przykłady stresujących sytuacji w IT można mnożyć. Co się wtedy dzieje w organizmie człowieka?  

Program współczulny układu nerwowego zostaje aktywowany. Twój organizm odpala turbodoładowanie. Wzrastają poziomy adrenaliny, noradrenaliny, kortyzolu i cukru. Serce bije szybciej, podnosi się ciśnienie krwi, przyśpiesza oddech i tak do komórek trafia więcej tlenu. Zachodzi swoistego rodzaju eksplozja energii. Moc do działania załadowana! Możemy już walczyć albo… Możemy (przynajmniej w teorii) uciekać.  

Reakcja organizmu na odczuwane subiektywnie zagrożenie jest w swojej naturze dobra: mobilizuje do działania. Pierwotnie umożliwiała przetrwanie. Stres może przysłużyć się naszemu rozwojowi, osiąganiu nowych celów, zdobywaniu umiejętności. Jednak reakcja na stres w swojej naturze miała być również tymczasowa, to znaczy: rozpocząć się i móc zostać wygaszona.  

Długotrwały stres zawodowy  

Tu docieramy do sedna problemu. Długotrwały brak redukcji napięcia mimo wkładanego wysiłku skutkuje wypaleniem. Jednym z objawów wyczerpania rezerw energetycznych jest budzenie się między 3 a 5 rano. Inne to: spadek zaangażowania, utrata koncentracji, drażliwość czy popełnianie błędów. Jeżeli dostrzegasz u siebie podobne symptomy, to powinna być dla ciebie ważna informacja i moment, w którym zapala się lampka ostrzegawcza: pora bezzwłocznie zmienić strategię radzenia sobie ze stresem. I uwaga, nie chodzi o „postaranie się bardziej”, lecz wypróbowanie innego sposobu, by pokonać ciągły stres związany z pracą. Bo pewnie gdybyśmy rzeczywiście mogli bardziej się postarać, to już byśmy to zrobili.  

Przeczytaj również: Budowanie zespołu – poznaj praktyczne wskazówki!

Techniki relaksacyjne – ale czy tylko? 

Znane powiedzenie głosi, że w przyrodzie nic nie ginie. Tak samo jest z energią powstałą w wyniku stresu. Energia nieuwolniona z ciała zostanie w środku. Odpoczynek, sen czy relaksacja to polecane i skuteczne metody radzenia sobie ze stresem. A jednak spoczynek w bezruchu nie przynosi wystarczającej odbudowy sił i organizm sięga do rezerw, to znaczy: zaczyna zaciągać kredyt. Używam tu kategorycznych sformułowań, ale posługuję się nimi w dobrej wierze, aby podkreślić rangę i wagę aktywności fizycznej w walce ze stresem. 

Stres w pracy – co na to specjaliści?  

Psychologowie uwrażliwiają na to, że najlepszym, co możemy zrobić dla osoby zmagającej się z trudną sytuacją, to być obecnym, z życzliwością, ciekawością, uważnie towarzyszyć. Gdy więc widzisz, że koledze z pracy trudno jest wybrnąć ze stresującej sytuacji, to przede wszystkim, jak śpiewała Kora: „Po prostu bądź”. Taka bezpieczna relacyjność pomaga uporać się ze stresującą sytuacją. Dzięki wsparciu kolegów z zespołu, przełożonego czy, w przypadku projektów zwinnych, Scrum Mastera osoba doświadczająca stresu będzie mieć więcej sił na konstruktywne działania. W tym miejscu zainteresowanym polecam lekturę „Co Ci się przydarzyło?” (Bruce Perry, Oprah Winfrey).  

Nie jesteś sam   

Próby zmagania się ze stresem samemu są ślepą uliczką, bo człowiek z natury jest istotą relacyjną. Łatwo wpaść w taką pułapkę, kiedy pojawia się związany ze stresem wstyd. W przeciwieństwie do poczucia winy, które niesie informację „postąpiłem źle” (czyli mówi o zachowaniu, a nie o tym, jaka osoba jest), wstyd niesie wewnętrzne przekonanie: „To ze mną coś jest nie tak”. To z kolei wywołuje odruch skrywania się, chowania, ukrywania emocji, czyli w konsekwencji izolowania się i odcinania wspierających więzi.  

Poradzić sobie z objawami czy pokonać stres? 

Mam wrażenie, że w świecie bombardującym nas milionem bodźców (do czego de facto nasz układ nerwowy nie miał czasu ewoluować), gdy trzeba szybko nadążać za zmianami i tempem życia, chwytamy się wszelkich środków zaradczych, by uporać się z objawami. Jest to zrozumiałe, ponieważ potrzeby są palące (chcemy szybko umożliwić organizmowi funkcjonowanie na danym poziomie), ale cele – krótkowzroczne.   

Nie dziwi popularność „dostępnych od ręki” metod i narzędzi radzenia sobie ze stresem w pracy. Mam jednak wrażenie, że w tym całym niedoczasie, w którym nie ma szans na przyglądnięcie się powiązaniom przyczynowo-skutkowym związanym ze stresem, łatwo stracić zrozumienie mechanizmów naszego ciała i psychiki. Łatwo zapomnieć, że aby zniwelować stres, potrzebny, a nawet konieczny jest ruch. I choć nie jest to żadna nowość, przypomnijmy sobie, dlaczego właściwie tak jest. 

Sposoby radzenia sobie ze stresem 

Co można zrobić, gdy stres już się pojawi? Ważne jest, by sięgnąć do najbardziej pierwotnego, skutecznego sposobu fizjologicznego opanowania stresu. Jest on jednocześnie koniecznym, a niedocenianym warunkiem umożliwiającym regenerację organizmu. Ruch, bo o nim mowa, to powrót do fundamentów regulacji, adaptacji i odporności psychicznej.   

Ruch w walce ze stresem 

Nasze ciało potrzebuje ruchu, aby metabolizować adrenalinę, która powstaje w wyniku stresu. A dopóki to nie nastąpi, organizm nie zacznie się regenerować.  

Organizm człowieka działa w dwóch wymiennych trybach:  

• albo pobudzającym współczulnym (sympatycznym)  
• albo hamującym, odpowiedzialnym za odpoczynek przywspółczulnym (parasympatycznym).  

Jesteśmy więc albo w fazie mobilizacji, albo regeneracji. Póki nie skorzystamy z mobilizacji i nie wykorzystamy tej energii, nie przejdziemy do fazy regeneracji.  

Kiedy mózg stwierdza, że niebezpieczeństwo jest zbyt duże, organizm zaczyna zachowywać się tak, jakby nie było szans na wyjście z sytuacji. Zamiast wsparcia działaniem w postaci ucieczki bądź walki (zauważcie – ruch), ciało wybiera reakcję „zastygnij”, „udawaj martwego”. Jest to swoisty paraliż emocjonalno-mentalny cechujący się wycieńczeniem fizycznym. Po nim często następują kryzysy psychiczne i psychosomatyzacja (dolegliwości zdrowotne, które nie znajdują potwierdzenia w badaniach medycznych).  

Endorfiny pomogą zwalczyć stres – rola aktywności fizycznej 

Najlepszym sposobem na zużycie energii powstałej w fazie mobilizacji jest ruch. Minimum, jakie zaleca WHO, żeby uniknąć implozji energii, to 10 000 kroków, czyli około 5 km dziennie. 
 
Dobrym pomysłem są nawet proste aktywności: chodzenie po schodach, skakanie na skakance, ćwiczenia, które aktywizują całe ciało (np. pajacyki). W Inetum we wrześniu 2023 roku uczestniczyliśmy w miesiącu zdrowia. W tym czasie wszyscy mogli wziąć udział w webinarach promujących zdrowy styl życia i zapoznać się na sposobami na aktywną przerwę (np. poznać łatwe, a bardzo pomocne ćwiczenia z krzesłem, techniki automasażu i łagodzenia bólu). 

A jak radzić sobie ze stresem w miejscu pracy? 

W miejscu pracy, zwłaszcza w przypadku pracy siedzącej, unikaj zastygania w bezruchu. Zadbaj o prawidłową postawę ciała (ergonomia miejsca pracy). Minimum raz na godzinę odejdź od biurka, rozprostuj nogi. Wykorzystaj przerwę aktywnie – wystarczą proste ćwiczenia, które odciążą twój kręgosłup i barki, aktywują odcinek szyjny i lędźwiowy. 
 
Wsparcie, empatia, uważne słuchanie to moje sprawdzone sposoby łagodzenia stresu – sposoby uniwersalne, które sprawdzają się także w branży IT. W Inetum każdy pracownik ma jednego managera, niezależnie od projektu, w którym uczestniczy. Dzięki takiemu podejściu jako manager mogę poznać daną osobę i zapewnić jej odpowiednie wsparcie, być prawdziwym adwokatem jej spraw.  

Długotrwały stres zawodowy 

Wcześniej użyłam stwierdzenia „implozja energii” – już wyjaśniam, o co chodzi.  

W pokłady energii, które organizm produkuje w stresujących dla nas okolicznościach, zostajemy zaopatrzeni właśnie po to, aby działać, być w ruchu. Jeśli nie damy jej ujścia, nie odreagujemy, nie spożytkujemy czy uwolnimy na zewnątrz, zostaje w nas. Wojciech Eichelberger, ceniony psycholog i psychoterapeuta, określa to tak: „Zamiast eksplozji energii na zewnątrz, dochodzi do implozji energii wewnątrz”. Japońskie karoshi, czyli nagła śmierć z przepracowania i stresu, jest przykładem tego, jakie spustoszenie w organizmie może poczynić nagromadzenie energii. 

Jak poradzić sobie ze stresem – podsumowanie  

W miejscu pracy ogromny wpływ na nasz dobrostan mają wsparcie współpracowników, dobra atmosfera, relacje z zespołem i docenianie przez pracodawcę. Nie na wszystkie sytuacje możesz mieć wpływ. Unikać stresu to tak, jakby unikać życia. Stres jest nieodłącznym elementem naszej codzienności i nie sposób go wyeliminować. Pamiętaj, że to na co mamy wpływ to, jak spożytkujemy energię powstałą w wyniku stresu. 

Przeczytaj także: Technical Leader, a Technical Solution Manager

Przejdź do:

1. 1. Czym się zajmuje Project Manager? 
2. 2. Zakres obowiązków Project Managera w projekcie  
3. 3. Z kim Project Manager ściśle współpracuje w projekcie? 
4. 4. Chcę zostać Project Managerem – jakie studia powinienem skończyć?  
5. 5. Jak zatem zdobywać kompetencje IT Project Managera? 
6. 6. Praca Project Managera – plusy i minusy  
7. 7. Jakie kompetencje powinien mieć kierownik projektu?
8. 8. Na jakie zarobki może liczyć Project Manager? 
9. 9. Gdybym mogła cofnąć czas, czy nadal zostałabym Project Managerem? 

Data pierwszej publikacji: 01.12.2020
Ostatnia aktualizacja: 06.09.2023

Czym się zajmuje Project Manager? 

IT Project Manager to rola, na którą często trafimy w projektach rozwoju oprogramowania. Wiele osób, zwłaszcza na początku przygody w branży IT, może się jednak zastanawiać: czym dokładnie zajmuje się kierownik projektu? Jakie kompetencje powinien posiadać i jak nim zostać? Czy znajomość języka angielskiego jest wymagana na tym stanowisku? Wreszcie: ile zarabia Project Manager?

Zatem czym zajmuje się PM? W zasadzie…. To zależy! Dlaczego? Większość z was zapewne zadaje sobie kuriozalne pytanie:

„Co w takim razie oznacza projekt?” 

Bo przecież, logicznie rzecz biorąc, to w zasadzie projektem może być np. budowa domu, przeprowadzanie kampanii marketingowej, wydanie nowego modelu iPhone’a, jak również przeprowadzka czy też wyjazd na wakacje! Każde z nich posiada konkretny cel, początek i koniec, a aktywności w ramach przedsięwzięcia są ze sobą powiązane w złożony sposób.  

Manager odpowiada za zorganizowanie i przeprowadzenie wszystkich potrzebnych aktywności celem osiągnięcia zamierzonego rezultatu. Zatem to, kim faktycznie będzie Project Manager, zależy od miejsca i sytuacji. 

Natomiast w kontekście pracy zawodowej będzie zależało to od danego przedsiębiorstwa, jego branży, domeny, rozmiaru czy też konkretnych specjalizacji, a nawet oczekiwań pracodawcy względem osoby zajmującej stanowisko Project Managera. Oczywiście w teorii znajdziemy wiele spójnych definicji takiego stanowiska, natomiast w rzeczywistości, jak wiadomo – może (nie musi!) być nieco inaczej.  

Zakres obowiązków Project Managera w projekcie  

Myślę, że odpowiedzialność jest najlepszą definicją tej roli. Dodatkowo zawsze uważałam, że PM-owanie jest pełnieniem roli mikroprzedsiębiorcy. Notabene każdy projekt jest przedsięwzięciem, a praca Project Managera to odpowiedzialność za to przedsięwzięcie od początku do końca. 

Poszczególne aktywności w ramach projektu co do zasady są zaplanowane, natomiast w większości przypadków w trakcie realizacji pojawiają się sprawy, które przewidywaliśmy, że mogą się wydarzyć (ryzyka), oraz takie, które nikomu wcześniej do głowy by nie przyszły. Od sytuacji gospodarczych po konflikty personalne. 

Lista zdarzeń Project Managera często jest naprawdę nieskończona, natomiast my, jako PM-owie, niezależnie od wszystkiego musimy się z tym zmierzyć, tak aby dowieźć cel. Oczywiście mamy ku temu zaplecze zasobów, narzędzi i to nie jest tak, że zostajesz ze wszystkim sam. Project Manager może liczyć na wsparcie innych, jednak zdecydowana większość zależy od ciebie. No, i jeszcze… Oprócz działki samego zarządzania projektami jest również spora część administracji do wykonania i rzeczy, które trzeba nadzorować: rozliczenia, raportowanie, dokumentacja itd. – najczęściej należy to do obowiązków managera projektu i osoba na tym stanowisku powinna posiadać umiejętności z różnych obszarów. Chyba że ma na tyle komfortową sytuację, że w zespole jest do tego dedykowana inna osoba.

Z kim Project Manager ściśle współpracuje w projekcie? 

Przede wszystkim z zespołem powołanym do realizacji projektu oraz zespołem klienta. Wszystko zależy od organizacji, czy też struktury tych zespołów. Im mniejszy zespół, tym współpraca jest ściślejsza. 

Chcę zostać Project Managerem – jakie studia powinienem skończyć?  

Mogę się mylić, ale wydaje mi się, że wybór zawodu wynika raczej z naszych doświadczeń, możliwości, które nas spotkały i indywidualnych predyspozycji, aniżeli zwykłego postawienia sobie celu w stylu: „W przyszłości zostanę lekarzem”. 

Zapewne każdemu z nas w najmłodszych latach szkolnych przedstawiano zadanie: „Napisz wypracowanie o tym, kim zostaniesz w przyszłości?”. No i umówmy się… Skąd dziecko może wiedzieć, kim zostanie w przyszłości? Im wyższy etap edukacji, tym bardziej zawężamy obszar zainteresowań, natomiast określenie zawodu może nastąpić na bardzo rozmaite sposoby.  

Jedni idą na studia, wiedząc, czym chcą się w życiu zajmować. Inni dowiedzą się tego na studiach, a jeszcze inni – dojdą do takich wniosków po latach zawodowej pracy, wybierając np. kierunkowe studia podyplomowe. Nie ma reguły, bo każdy ma swój indywidualny czas. 

Jak zatem zdobywać kompetencje IT Project Managera? 

Ważne, aby na etapie studiów (i nie tylko) stwarzać sobie jak najwięcej możliwości rozwoju oraz testować samego siebie. Dlatego też osobiście zachęcam do aktywności poza studiami – koła zainteresowań, organizacje pozastudenckie, fundacje itp. Tam możemy doświadczać różnych ról, rozwijać umiejętności i realnie się przekonać, w jakich zawodach i zajęciach najlepiej się odnajdujemy, a które będą nas najzwyczajniej męczyć.  

Dzięki nim dowiemy się na przykład, czy zarządzanie ludźmi sprawia nam przyjemność i przychodzi lekko, czy raczej wolimy otrzymać konkretne zadanie i być odpowiedzialni za jego wykonanie.  

Dodatkowo podczas wolontariatów mamy okazję poznać swoje umiejętności w zakresie organizacji czasu pracy, przekuć pozyskaną teorię na rzeczywistość. To nierzadko jest bardzo trudne do osiągnięcia w programie studiów. Ponadto tego typu aktywności są szalenie doceniane, niektórzy pracodawcy wymagają takich doświadczeń. Etap przygotowań do zawodu Project Managera nieraz może przynieść konkretne oferty pracy, pozwolić dotrzeć bezpośrednio do pracodawców i otrzymać propozycję pierwszej pracy.  

Dlatego też uważam, że choć studia są jak najbardziej ważne, to w ich trakcie warto zaktywizować się nieco szerzej i poświęcić trochę czasu, zaangażowania i energii na często nieodpłatne obowiązki. To one zazwyczaj procentują w przyszłości, klarują i racjonalizują decyzje dotyczące naszego rozwoju oraz dają nową perspektywę. 

Praca Project Managera – plusy i minusy  

Wszystko zależy od preferencji danej osoby oraz tego, co ją motywuje – takie stwierdzenie w zasadzie można odnieść do każdego stanowiska. Warunki pracy, zakres odpowiedzialności, typy projektów, jakie przekaże nam pracodawca, mają ogromny wpływ na dane stanowisko. Jestem daleka od generalizowania, dlatego też nie chcę jasno definiować, co jest plusem, a co minusem takiego stanowiska, ponieważ każdy może dany aspekt skategoryzować zupełnie inaczej. 

Jakie kompetencje powinien mieć kierownik projektu?  

• kompetencje miękkie – Project Manager powinien się wyróżniać umiejętnościami interpersonalnymi, praca na tym stanowisku to przede wszystkim praca z ludźmi.  
• znajomość metodyk zarządzania projektami – na pewno na swojej drodze spotkasz różne podejścia i metodyki pracy, takie jak np. PRINCE2, frameworki Agile czy Waterfall. 

• znajomość narzędzi – Jira, Trello, Asana to przykładowe narzędzia wykorzystywane w pracy projektowej. 
• certyfikaty – jeżeli jesteś na początku drogi, z pewnością zastanawiasz się, jaki certyfikat jest najlepszy. Na pewno warto zainteresować się certyfikatami IPMA oraz na bieżąco przeglądać ofertę szkoleń w zakresie zarządzania projektami. 
• znajomość języków obcych – jeżeli rozważasz karierę w międzynarodowym środowisku, znajomość języka angielskiego będzie przydatna. W branży IT często realizujemy projekty dla zagranicznych klientów.  

Na jakie zarobki może liczyć Project Manager?

Project Management to szerokie pojęcie i trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Pensja zależy od takich czynników jak: 

• Lata stażu 
• Kompetencje 
• Rodzaj umowy (B2B lub umowa o pracę) 
• Branża 
• Wielkość firmy 
• Województwo 

Myśląc o przebranżowieniu i rozpoczęciu kariery jako PM, warto wziąć pod uwagę, że tak jak pewnie w każdym obszarze, Junior Project Manager nie otrzyma na start takiej stawki, jak dobry Project Manager otrzaskany w projektach. To, ile Project Manager zarabia, zależy od naprawdę wielu czynników. W ostatnich latach wiele osób decyduje się na pierwsze kroki w sektorze IT ze względu na możliwości rozwoju kariery i stabilność zatrudnienia. Jeżeli interesują cię bardziej konkretne stawki, w internecie nie brakuje porównywark, np. Money.pl  

Gdybym mogła cofnąć czas, czy nadal zostałabym Project Managerem? 

Zdecydowanie! Uważam, że PM to atrakcyjne stanowisko dla osób, które noszą w sobie „ducha przedsiębiorczości”, które są proaktywne i zawsze garnęły się do organizacji wszelkiego rodzaju przedsięwzięć. Jeśli więc nie boisz się zmian, a wręcz lubisz, kiedy dookoła dużo się dzieje, to jest to pierwszy pozytywny etap samoweryfikacji w kierunku zostania Project Managerem. Powodzenia!  

1. 1. Kim jest SQL Developer?
2. 2. Jaką rolę pełni w projekcie programista baz danych? 
3. 3. Z kim Specjalista Baz Danych ściśle współpracuje w projekcie?
4. 4. Na jakich przedmiotach na studiach skupić się najbardziej, aby zostać w przyszłości Developerem Baz Danych?
5. 5. Od Stażysty do Seniora – ścieżka rozwoju kariery
6. 6. Moje największe wyzwania
7. 7. Plusy i minusy pracy na stanowisku
8. 8. Podsumowanie

Kim jest SQL Developer?

Developer Baz Danych to dość szerokie pojęcie. Osoba pełniąca taką rolę może zajmować się kompleksową pracą z danymi na wielu etapach „cyklu życia” danych. Do licznych zadań developera zajmującego się bazami danych należą: wybór technologii, projektowanie modelu danych, przygotowanie struktur, tworzenie logiki aplikacji, procesów przetwarzających duże ilości danych, przygotowanie danych do analiz czy optymalizacja zapytań tak, by dane były jak najszybciej dostępne dla użytkownika.

Programista Baz Danych ma przed sobą wiele ścieżek rozwoju i od osobistych preferencji zależy, którą podąży. Z całą pewnością jego podstawową umiejętnością jest język zapytań – SQL, jednak na tym fundamencie zbudować można bardzo różne zestawy umiejętności. Osoby dobrze czujące się w szeroko pojętym programowaniu preferować będą rozwój aplikacji backendowych. Osoby z zacięciem statystycznym mogą śmiało rozwijać się w analizie danych – Data Science, czy uczeniu maszynowym. Esteci z kolei są dobrymi kandydatami do projektowania systemów analitycznych, dashboardów do analiz czy raportów. Każda z tych ról jest niezbędna w projekcie i często jedna osoba ma okazję robić różne rzeczy, dzięki czemu ciężko narzekać na nudę.

Programista Baz Danych często ewoluuje razem z systemami, rozwijając się w kierunku Big Data. Wraz z rozwojem tego typu systemów rośnie zapotrzebowanie na programistów potrafiących pracować z danymi. Często dane migrowane są ze starszych systemów opartych na dojrzałych rozwiązaniach, więc niezbędny jest stały rozwój i poznawanie nowych technologii.

Czytaj również: NoSQL vs SQL, czyli kiedy i jaki typ bazy danych wybrać

Jaką rolę pełni w projekcie Programista Baz Danych? 

Zależnie od projektu osoba pełniąca funkcję Programisty Baz Danych realizuje różnorodne zadania. Częściowo odpowiedź zawarta jest już w poprzednim pytaniu – Programista Baz Danych zajmuje się pracą z modelem danych i samymi danymi na każdym z etapów projektu. Zasadniczo pełni rolę podobną do każdego innego programisty. Często bierze udział w analizie wymagań, tak by optymalnie wybrać technologię, model danych czy sposób implementacji określonego procesu.

Tak jak każdy inny programista, zdecydowaną większość dnia spędza przed monitorem komputera, analizując kod – z tą różnicą, że kod ten zazwyczaj napisany jest w jednym z języków wykorzystywanych w bazach danych (np. PLSQL czy T-SQL). Dodatkowe zadanie, z jakim spotkać się może developer baz danych, to przygotowanie wizualizacji danych czy gotowych analiz w systemach takich jak Tableau czy Power BI.

Z kim Specjalista Baz Danych ściśle współpracuje w projekcie?

Odkąd popularność zdobywać zaczęły zwinne techniki wytwarzania oprogramowania, umiejętności miękkie stały się szczególnie ważne dla wszystkich osób zaangażowanych w ten proces. Nie inaczej jest z Programistami Baz Danych. Codziennością jest kontakt z innymi programistami, analitykami czy kierownikami projektów.

Zależnie od projektu, bardzo często zdarza się kontaktować z końcowymi użytkownikami danych, którzy zazwyczaj są osobami niezaznajomionymi z technikaliami. Nowoczesny programista zdecydowanie musi wykazywać się wysoko rozwiniętymi umiejętnościami komunikacyjnymi. Dodatkowo mocny nacisk na komunikatywność i empatię u kandydatów na programistów stwarza bardzo dobre warunki pracy i sprzyja tworzeniu zgranych zespołów.

Na jakich przedmiotach na studiach skupić się najbardziej, aby zostać w przyszłości Developerem Baz Danych?

Odpowiedź wydaje się oczywista – bardzo ważne są ogólne przedmioty programistyczne oraz przedmioty związane typowo z bazami danych, których poziom jest różny – od ogólnych wprowadzających w teorię baz danych, po zaawansowane przedmioty dotykające pewnego zagadnienia związanego z bazami danych jak np. hurtownie danych, administracja bazami danych czy przestrzenne bazy danych. Na początek zdecydowanie najważniejszy jest język SQL i warto go poznać, nawet jeśli nie planujesz być programistą baz danych. Znajomość SQL może oszczędzić wiele trudu i linii kodu programistom m.in. Javy, Python czy .Net.

Od stażysty do seniora – ścieżka rozwoju kariery

Ścieżka rozwoju jest standardowa dla branży IT i umożliwia dość szybki rozwój w zależności od predyspozycji i umiejętności. Standardowo kandydat w Inetum rozpoczyna przygodę na profilu bazodanowym od praktyk, podczas których rozszerza swoją znajomość SQL w ramach przygotowanego kursu oraz samodzielnych projektów realizowanych pod okiem doświadczonego opiekuna. Opiekun wyznacza temat i kierunek rozwoju indywidualnych projektów, dzięki czemu są one dostosowane do umiejętności i potrzeb każdego z praktykantów oraz stymulują rozwój.

Kolejnym krokiem jest staż, w czasie którego rozpoczyna się praca w realnych projektach. Z dobrym fundamentem zdobytym podczas praktyk, stażysta gotowy jest do podjęcia zadań projektowych. Nadal nad poprawnością wykonywania zadań czuwa opiekun. Etap ten ma na celu przede wszystkim dalszy rozwój podstawowych umiejętności niezbędnych w codziennej pracy, ale także daje szanse zderzenia się z prawdziwymi zadaniami. Dzięki temu może dać definitywną odpowiedź na pytanie – czy to jest dla mnie?

Następnymi etapami są: młodszy programista, programista i starszy programista. Ciężko zdefiniować wyraźne granice pomiędzy poszczególnymi stanowiskami, ale moim zdaniem główne różnice występują w samodzielności:

• Młodszy programista – radzi sobie z prostszymi zadaniami, ale wymaga wsparcia w tych bardziej skomplikowanych,
• Programista – świetnie, samodzielnie radzi sobie z większością zadań,
• Starszy programista – jest w pełni samodzielny, a ponadto wspiera mniej doświadczonych kolegów i koleżanki w rozwiązywaniu ich zadań.

Moje największe wyzwania

Moim zdaniem największe wyzwanie to podjęcie praktyk oraz pierwszy kontakt z programowaniem w rzeczywistym projekcie. Przeskok z projektów „uczelnianych” na prawdziwe systemy komercyjne jest ogromny i uważam, że niezwykle istotne jest wtedy właściwe wsparcie i stopniowe wprowadzanie przez mentorów. Jeśli chodzi o wyzwania techniczne, to z całą pewnością sam początek przynosi ich najwięcej.

Pierwsza praca i pierwszy projekt to często sprawy poza naszym wpływem, w przeciwieństwie do kolejnych wyzwań, jakich pełno w karierze. Na dalszych etapach kariery każdy ma pewien wpływ na wyzwania, jakie sam przed sobą stawia, a także jest uzbrojony w oręż doświadczenia, więc nic już nie jest takie straszne!

Przeczytaj także: Neo4j – zaproszenie do grafowych baz danych

Plusy i minusy pracy na stanowisku

Praca programisty ma kilka wad i Programista Baz Danych nie jest żadnym wyjątkiem od tej reguły. Przede wszystkim większą część dnia spędza się w pozycji siedzącej, skupiając wzrok na monitorze. Nikomu nie trzeba tłumaczyć, jak fatalny ma to wpływ na oczy i kręgosłup. Oznacza to też mocno ograniczoną ekspozycję na działanie promieni słonecznych, co skutkuje mlecznobiałym odcieniem cery i niskim poziomem witaminy D. Najlepszym pomysłem na dziesięciominutową przerwę jest wyjście na kawę, więc staje się to nałogiem, co nie pozostaje bez skutku na jakość snu.

Plusów tej pracy jest bardzo wiele, ponieważ ilość dostępnych danych, które dziś nas otaczają, jest ogromna i bardzo szybko rośnie. Rozwój technik związanych z danymi pozwala na przeprowadzanie analiz, o których jeszcze kilkanaście lat temu nikomu się nie śniło. Dane i umiejętność ich odpowiedniego wykorzystania dają bardzo duże możliwości… Więc osoby, które potrafią „układać te klocki” są i zawsze będą poszukiwane na rynku pracy.

Gdybym mógł cofnąć czas, czy dalej zostałbym bazodanowcem?

Prawdę mówiąc, uważam, że generalnie praca programisty jest dobrym pomysłem na życie. Oczywiście potrafię sobie wyobrazić lepsze, ale będąc programistą, można nie tylko liczyć na wysokie zarobki, jakie oferuje rynek informatyczny, ale i realizować się. Praca ta wymaga ciągłego rozwoju i nie pozwala rdzewieć szarym komórkom. Będąc szczerym, oczywiście nie żałuję mojej ścieżki i każdemu polecam rozpoczęcie kariery programisty od baz danych, ale też nie uważam, żeby ścieżka ta miała jakieś szczególne atuty względem innych ścieżek programisty (jednocześnie nie ma też żadnych szczególnych wad).

Przejdź do:

1. 1. Kim jest tester?
2. 2. Jaką rolę pełni w projekcie tester oraz z kim ściśle współpracuje specjalista QA? 
3. 3. Na jakich przedmiotach na studiach skupić się najbardziej, aby w przyszłości pracować jako tester oprogramowania?
4. 4. Ścieżki rozwoju od stażysty do leadera
5. 5. Plusy i minusy pracy na stanowisku Quality Assurance Specialist.
6. 6. Podsumowanie

Data pierwszej publikacji: 04.04.2021
Ostatnia aktualizacja: 28.07.2023

Kim jest QA Tester? Czyli parę słów o zapewnianiu jakości

Zapewnianie jakości (Quality Assurance) to zadania, zachowania i działania, jakie wykonuje Tester/Test Manager, aby wdrażając program, aplikację, system lub stronę na produkcję, dbać o jakość wszystkich wytwarzanych produktów.

Wszyscy gramy w jakieś gry, więc wyobraźmy sobie grę. Ktoś ową grę musiał sobie wymarzyć – to będzie nasz klient. Ktoś musiał spisać obszerną dokumentację, jak ta gra ma wyglądać i jakie ma mieć zasady – to analityk/architekt/Product Owner. Ktoś musiał tę grę zaimplementować – pojawia się developer. Później ktoś musiał w nią grać każdego dnia, przechodząc level pierwszy tysiąc razy w poszukiwaniu błędów. Następnego dnia tylko level drugi, również szukając błędów. A później znów level pierwszy, gdyż developer poprawił znalezione przez testera błędy i trzeba sprawdzić, czy zrobił to skutecznie  – tym zajmuje się Tester (Quality Control).

Finalnie dochodzimy do QA (Quality Assurance) – to osoba, która oprócz wykonywania testów planuje testy, ocenia ryzyko oraz opracowuje procesy, aby osiągnąć najwyższą możliwą jakość całej gry, a nie tylko jednego poziomu. To ktoś, kto myśli o tej grze jako całości o określonym efekcie końcowym. Rekomenduje środowiska, w jakich powinny być wykonywane testy, oraz określa, jakie typy i rodzaje testów powinny być wykonywane.

Przeczytaj także: Quality Assurance (QA) – zapewnij jakość w twoich projektach IT

Jaką rolę pełni w projekcie tester oraz z kim ściśle współpracuje specjalista QA? 

QA pełni rolę strażnika jakości. Sprawdza, czy oprogramowanie będące przedmiotem testów jest gotowe do wdrożenia. Optymalizuje procesy testowe.

Z kim współpracuje QA?

• Z Analitykiem/Product Ownerem (Scrum) – QA przede wszystkim od niego czerpie wiedzę, jak powinna działać aplikacja, którą testuje.
• Z Test Managerem/Test Leadem – z nim QA ustala, jakie testy wykonać, w jakim czasie, gdzie raportować.
• Z developerem – weryfikacja tego, co zaimplementował developer, jest podstawowym zajęciem QA, dlatego ścisła relacja z developerem jest bardzo ważna
• Z innym QA w zespole – QA wymieniają miedzy sobą wiedzę na temat przedmiotu testów, sposobu testowania, wymieniają doświadczenia, weryfikują wzajemnie swoją pracę.

Na jakich przedmiotach na studiach skupić się najbardziej, aby w przyszłości pracować jako tester oprogramowania?

Na każdym! Wszechstronna wiedza jest potrzebna, by móc pracować w różnych sektorach. Aplikacje tworzone są dla sektora ubezpieczeniowego, lotniczego, motoryzacyjnego, rolniczego, wojskowego, publicznego. Wszędzie wykorzystywane są aplikacje i my, QA, testujemy je przed uruchomieniem produkcyjnym. Takie podejście owocuje większym zakresem wśród ofert pracy.

Przeczytaj także: Piramida testów – czyli co, kiedy i jak testować, żeby testy przyniosły zysk?

Tester manualny vs QA test engineer – czyli ścieżki rozwoju od stażysty do leadera

W sektorze QA tych ścieżek jest wiele. Kilka przykładów poniżej.

• Tester manualny (stażysta, junior, mid, senior) -> Leader Testów (mid, senior) -> Test Manager (Senior)
• Tester manualny -> tester automatyzujący -> Leader Testów -> Test Manager
• Tester manualny -> tester automatyzujący -> programista
• Tester automatyzujący -> tester manualny -> Leader Testów -> Test Manager
• Tester automatyzujący -> leader testów -> Test Manager
• Tester automatyzujący -> programista

Plusy i minusy pracy na stanowisku Quality Assurance Specialist – moje największe wyzwania

Praca przy rozwoju oprogramowania jest pełna niespodzianek. W branży IT każdy dzień to wyzwanie, a więc każdy dzień to nowe zadania.

Plusy:

• Udział w projektach mających znaczenie – wiele aplikacji działa, chroniąc ludzkie życie bądź je ułatwiając. To, by brać udział w takich projektach, ma dla mnie znaczenie.
• Poznawanie różnych sektorów – przykładowo, praca urzędnika jest jednosektorowa. My jako QA dziś jesteśmy w projekcie bankowym, a jutro w lotnictwie, a pojutrze w ubezpieczeniach.
• Poznawanie ludzi – praca zespołowa jest tym, w czym się spełniam, a na to pozwala mi bycie QA!

Minusy:

• Presja czasu – często QA to ostatnie ogniwo wytwarzania oprogramowania, a jeśli gdzieś po drodze będą opóźnienia, to dla nas zostaje najmniej czasu.
• Wytykanie błędów innym – to rodzi konflikty, czyli musimy posiadać komunikacyjne kompetencje miękkie na wysokim poziomie, aby nie zaogniać sytuacji, tylko ją rozwiązać.

Gdybym mogła cofnąć czas, czy dalej zostałabym QA?

Zaczynałam od programowania w PL/SQL-u, następnie zaczęłam testować. Gdzieś po drodze sprawdziłam, jak to jest być analitykiem. Prawda jest taka, że QA to trochę developer, trochę analityk, a przede wszystkim tester. Pracując w tej branży od ponad 15 lat, miałam czas, by zmienić role, a nawet pracę, ale po co? To, co robię, daje mi mnóstwo satysfakcji. Zaczynając od tego, że do dziś produkcyjnie działają aplikacje z różnych sektorów, które testowałam i wdrażałam wiele lat temu.

Dziś jestem Test Managerem. Uczę innych testowania, tworzę procesy testowe, robię audyty procesów testowych w projektach, w których nie biorę udziału na co dzień, oraz nadal czasem testuję – bo to uwielbiam. Podsumowując: cofanie czasu nie ma sensu, bo robiłabym dokładnie to samo.

1. 1. Platforma .NET
2. 2. Zadania .NET developera
3. 3. Rola .NET developera
4. 4. Z kim współpracuje .NET developer?
5. 5. Jak zostać .NET developerem?
6. 6. Ścieżka kariery
7. 7. Podsumowanie

Data publikacji: 4.03.2021
Ostatnia aktualizacja: 22.06.2023

Platforma .NET 

Platforma .NET jest bardzo szeroka i od swojego początku, który miał miejsce w 2002 roku, przeszła wiele modyfikacji.

Platforma oferuje wiele możliwości, między innymi: 

• języki programowania obiektowego, np. C# i Visual Basic; 
• języki programowania funkcyjnego, np. F#; 
• aplikacje sieci Web – ASP.NET; 
• aplikacje w chmurze na platformie Azure, np. Websites, WebJobs, Cloud Services; 
• platforma uniwersalna systemu Windows UWP, pozwalająca na tworzenie aplikacji na wiele różnych urządzeń; 
• aplikacje klasyczne, oparte przede wszystkim na formularzach WinForms oraz WPF; 
• rozwiązania mobilne na różnorodne platformy – Xamarin; 
• .NET Core – modułowe oprogramowanie typu „open source” dla różnych platform. 

Zadania .NET developera  

Osoby pracujące jako .NET developerzy, poza samym programowaniem na wyżej opisanej platformie, mogą zmagać się też z innymi zadaniami, np.: 

• pisaniem skryptów PowerShell,  
• tworzeniem automatycznych przepływów Microsoft Flow, 
• budowaniem aplikacji przy użyciu PowerApps,  
• programowaniem w innych językach, np. JavaScript, Python, Scala, C++ itp. 

Rola .NET developera 

Rola developera zależy od projektu, w którym uczestniczy, oraz od jego stanowiska i poziomu umiejętności – junior, mid, senior. W zależności od potrzeb developer musi dostosować się do stawianych wymagań.  

Na początku startującego projektu jest to głównie analiza oczekiwań klienta, przygotowywanie architektury aplikacji, pisanie dokumentacji oraz tworzenie PoC, czyli Proof of Concept. Ma to na celu sprawdzenie, czy spełnienie danego wymagania jest możliwe i czy aplikacja będzie odpowiadała potrzebom klienta. 

Z kim współpracuje .NET developer?  

.NET developer pracuje w zespole, którego członkami zazwyczaj są osoby wyspecjalizowane w różnych dziedzinach. Mogą to być: 

• QA (Quality Assurance) – osoby odpowiedzialne za analizę jakości wytwarzanego oprogramowania, 
• Architekci, przygotowujący główne koncepcje aplikacji, 
• PO (Product Owner) – osoba odpowiedzialna za zbieranie wymagań klienta dotyczących budowanej aplikacji, 
• UI/UX designer – osoba odpowiedzialna za tworzenie konceptów graficznych, 
• Scrum Master w zespołach prowadzonych w metodyce Agile. 

Przeczytaj artykuł: Scrum vs Kanban w rozwoju oprogramowania

Jak zostać .NET developerem?  

Aby zostać dobrym programistą, nie trzeba kończyć dedykowanych studiów – najważniejsze są chęci i motywacja do pracy. Zawód programisty wymaga ciągłego poszerzania wiedzy. W świecie IT codziennie powstają nowe frameworki, biblioteki, języki programowania. Chcąc odnaleźć się w tych warunkach, warto starać się podążać za nowymi trendami.  

Oczywiście, kierunki studiów takie jak informatyka, automatyka, mechatronika czy matematyka pomogą nauczyć się podstaw programowania, jednak to od ciebie zależy, czy będziesz robić coś poza zakresem omawianym na studiach i poszerzać wiedzę na własną rękę. 

Niestety często materiał wykładany na zajęciach jest przestarzały, ogólnikowy i bez dodatkowego działania z twojej strony może nie być wystarczający, by pozwolić ci dostać się na staż do dobrej firmy. 

A może staż w Inetum?  

Ciekawą opcją na poszerzanie wiedzy są różnego rodzaju szkolenia, kursy online czy wydarzenia organizowane przez firmy IT, np. Akademia Inetum.

Nasza firma daje spore możliwości rozwoju osobom o każdym stopniu zaawansowania. Osoby bez doświadczenia, będące jeszcze studentami, zazwyczaj zaczynają swoją karierę zawodową jako praktykanci lub stażyści.  

Pod okiem bardziej doświadczonych pracowników zagłębiają się w świat IT, uczą programowania oraz pracy zespołowej. Następnym krokiem w karierze jest stanowisko młodszego programisty, które proponujemy osobom z bardzo dobrą oceną stażu. Jeśli developer wykazuje się samodzielnością w wykonywaniu powierzanych zadań, może przejść na stanowisko programisty regulara. 

Ścieżka kariery 

Kolejne kroki w ścieżce kariery zależą głównie od tego, w czym dana osoba czuje się najlepiej, w którym kierunku chce podążać. Zazwyczaj jest to stanowisko starszego programisty, który swoją wiedzą może dzielić się z młodszymi stażem kolegami, być podporą zespołu. 

Równolegle można ukierunkowywać się na konsultanta, czyli osobę, która większy nacisk kładzie na kontakt z klientem, lub jako architekt, czyli decydować, w jaki sposób zaprojektować daną aplikację. Poza tym warto rozwijać kompetencje miękkie, by móc zostać Team Leaderem i prowadzić swój zespołów developerów. 

.NET Team Leader 

Będąc Team Leaderem jednego z poznańskich zespołów .NET, swoją pracę mogę podzielić na dwie główne ścieżki: 

• Praca jako Developer/Tech Lead w projekcie wykonywanym dla klienta. Myślę, że tutaj największymi wyzwaniami są kontakty z klientem, zbieranie wymagań oraz dostosowywanie się do ciągłych zmian zakresu prac, na których skupia się zespół. Zmiany te często są dynamiczne i wcześniej nieplanowane, czego skutkiem bywa porzucenie aktualnie opracowywanego rozwiązania. 
• Praca jako Team Leader. W tej roli wyzwaniem jest m.in. konieczność sprawiedliwej oceny członków zespołu oraz udzielanie feedbacku na temat wykonywanej pracy – zarówno tego pozytywnego, jak i negatywnego. 
   

Podsumowanie  

Moim zdaniem plusem pracy jako developer jest możliwość ciągłego poszerzania swojej wiedzy, co w tej branży ma bardzo duże znaczenie. Tak jak pisałem wyżej, każdego dnia powstają nowe biblioteki, nowe technologie, z którymi jako dobrzy programiści powinniśmy być na bieżąco. Przez wiele osób może być to odbierane jako wada, ponieważ nie jest to praca mechaniczna, o której można zapomnieć, zamykając pokrywę laptopa. Lecz jeśli programowanie jest twoja pasją, poświęcenie dodatkowego czasu na naukę nie powinno stanowić dużego problemu! 

Według danych portalu NoFluff Jobs analizującego rynek pracy w IT, w 2021 roku najwięcej firm poszukiwało do swoich projektów specjalistów właśnie na poziomie regular. Takie ogłoszenia stanowiły 64% wszystkich ofert w portalu.

Jeśli chodzi o juniorów, chciało zrekrutować ich najmniej, bo 7% ogłoszeniodawców.  

Kogo najtrudniej zrekrutować w IT?  

Podczas rekrutacji programistów czy testerów do projektów IT przeprowadzenie rozmowy to dopiero połowa sukcesu. Dobór kompetencyjny i charakterologiczny jest równie ważny, dlatego na trudność w rekrutacji wpływa nie tylko dostępność specjalistów na rynku, ale też odmienny sposób weryfikacji kompetencji na każdym poziomie.

Zrekrutowanie juniora jest zdaniem Pawła największym wyzwaniem – jak dodaje: „bardziej od umiejętności technicznych musimy ocenić jego potencjał”. 

Aktywność juniorów na rynku pracy 

Nie brakuje kursów, szkół programowania / testowania czy programów stażowych, nadal nie można jednak powiedzieć, że firmy mogą przebierać w CV specjalistów. Wielu tych z dużym doświadczeniem nie poszukuje aktywnie pracy (w 2021 tak zadeklarowało 27%), ale pozostają otwarci na propozycje i czekają na kontakt ze strony rekruterów. Najbardziej aktywne na rynku pracy grupy to obecnie juniorzy i managerowie. 

Junior a praca zdalna 

Co ciekawe, według tego samego raportu, to właśnie przełożeni i juniorzy w IT najchętniej pracują z biura. Narzędzia do pracy zdalnej zacierają granicę między światem online i offline, a praca hybrydowa jest już uważana za standard w IT. Mimo to sami juniorzy podkreślają, że mają trudność z utrzymaniem motywacji w trakcie pracy zdalnej, a wizyta w biurze pozwala skupić się na wykonywanej pracy. Dodatkowo – niedoświadczony pracownik w biurze może szybko skonsultować się z zespołem czy z mentorem, a także bliżej poznać ludzi. Dodajmy też, że kandydaci do pracy w IT liczą na elastyczność zatrudnienia – bardzo ważne są przykładowo elastyczne godziny pracy i osoby dopiero wchodzące na rynek mają podobne oczekiwania.   

Ambitny jak junior w IT 

Możliwość rozwoju to niepodważalna wartość dla specjalistów IT. Ciekawe projekty, nowe technologie, nowinki i narzędzia umożliwiające wspinanie się na wyższy poziom – juniorzy nie stanowią tu wyjątku. Zwłaszcza że awans na stanowisko regulara oznacza już atrakcyjne, wyższe widełki płacowe. Według dostępnych danych o zarobkach w IT osoby na stanowiskach mid / regular zarabiają zazwyczaj nawet 2 razy więcej niż juniorzy na analogicznej pozycji. Nie dziwi, że juniorzy są ciekawi nowości i zaangażowani w pracę, pogłębiają swoją wiedzę na wszelkie możliwe sposoby.   

Junior w projekcie – dlaczego warto?  

• Wypełnienie luki kompetencyjnej – junior, któremu firma stwarza możliwości rozwojowe, jest w stanie w ciągu 2 lat wypełnić lukę na stanowisku regulara. 
• Potencjał pozyskania juniora do projektu jest większy – łatwiej przekonać go do zmiany niż doświadczonego pracownika, który otrzymuje więcej ofert pracy. 
• Choć praca zdalna upowszechniła się, wciąż są projekty, gdzie klienci preferują pracę on-site – dla niedoświadczonego pracownika to szansa na poznanie zespołu i zdobycie wiedzy. Junior sprawdzi się więc projektach, w których dana firma stawia na pracę z biura, ale ma problem z pozyskaniem chętnych osób do pracy on-site.  
• Dziś wielu juniorów spełnia wymagania na stanowisko regulara – obecnie pracodawcy oczekują od juniorów 2 lat doświadczenia na stanowisku, co sami zainteresowani wskazują za największe wyzwanie w znalezieniu pracy.  
• Zatrudniając juniorów, firma daje szansę swoim doświadczonym pracownikom – mogą rozwijać kompetencje mentorskie i liderskie oraz sprawdzić się w nowej roli.  

Wyzwania przy zatrudnianianiu juniorów  

• Młodszemu stażem pracownikowi trzeba, zwłaszcza na początku, poświęcić czas – tylko wtedy współpraca będzie korzystna dla obu stron. Firma zyska pracownika, który może przejąć niekrytyczne zadania, a junior dzięki temu zdobywa cenne doświadczenie. 
• Wymagania stanowiskowe wskazują, że juniora nie musi cechować samodzielność i powinien mieć mentora – jeżeli w firmie nie posiadasz odpowiedniej osoby, która mogłaby służyć wsparciem lub nie chcesz jej odrywać od codziennych obowiązków, warto rozważyć outsourcing IT. Wówczas firma zewnętrzna deleguje juniora i wyznacza osobę, która będzie jego opiekunem. 

Juniorzy rozwijają skrzydła w Inetum 

W Inetum wspieramy rozwój kompetencji i pomagamy rozwinąć skrzydła osobom, które stawiają pierwsze kroki w branży IT. Nasze akademie JDevelopera .NET, Java, Front-End czy JTestera wykształciły dziesiątki specjalistów, którzy mogą od razu dołączyć do projektów.

Dzieje się tak dlatego, że w Inetum stażyści są przypisywani do konkretnych wewnętrznych projektów – sprawdzają wiedzę w praktyce pod opieką seniorów i Technical Leaderów. 100% juniorów po naszych programach stażowych, którym proponujemy pracę w Inetum, znajduje alokację w projektach.   

Podsumowując: czy warto inwestować w juniorów? 

Według raportu Deloitte, do 2030 roku 2/3 stanowisk pracy będzie wymagać wysoko rozwiniętych kompetencji miękkich. Podczas oceny juniora, kierując się oceną potencjału i kompetencji miękkich, jak komunikatywność, elastyczność, kreatywność i umiejętność pracy zespołowej, mamy szansę pozyskać osobę spełniającą te kryteria.

 Z korzyścią dla przyszłej współpracy. Wyzwaniem dla firm jest jednak umiejętna ocena i dostosowanie wymagań dla juniorów, a dziś nadal prawie 70% ofert pracy kierowanych do tej grupy jest niedostosowane do ich doświadczenia. Ciekawostką jest też to, że co dziesiąty junior ma od 2 do 5 lat doświadczenia w branży IT. Zdobyte doświadczenie jest ważne, ale jak widać, staż nie zawsze przesądza o poziomie seniority.  

To, co przede wszystkim definiuje umowę o pracę i odróżnia ją od kontraktu B2B, to występowanie stosunku pracy. Stosunek pracy oznacza, że praca powinna być wykonywana przez pracownika na rzecz pracodawcy w wyznaczonym miejscu i czasie, pod jego kierownictwem, a za wykonaną pracę pracownik musi otrzymać wynagrodzenie. Co za tym idzie, mamy tu do czynienia z małą elastycznością co do sposobu wykonywania pracy. Pełny zapis art. 22 §1 kodeksu pracy, wygląda tak:

„Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.″

Sprawa wygląda inaczej w przypadku samozatrudnienia, w związku z którym osoba fizyczna zakłada własną działalność gospodarczą – może to być jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) lub spółka. W takiej sytuacji to prowadzący działalność samodzielnie opłaca składki ZUS oraz podatek dochodowy. W przypadku kontraktu B2B nie powinniśmy znaleźć w nim zapisów odnośnie do płatnych dni wolnych, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy czy choćby określenia godzin pracy. Jeśli takie zapisy są zawarte, sugeruje to znamiona umowy o pracę i może wskazywać na istnienie stosunku pracy. Umowa B2B daje zdecydowanie więcej elastyczności ze względu na brak ścisłych wskazań, które jasno wynikają z kodeksu pracy.

Jaki typ umowy preferujesz: UoP czy B2B?

Pytanie w takiej lub podobnej formie można usłyszeć już podczas pierwszej rozmowy z rekruterem o interesującym nas stanowisku i projekcie. Sam, zajmując się rekrutacją w Inetum, zadawałem to pytanie wiele razy. Pozawala ono już na wstępnym etapie rekrutacji doprecyzować preferowany model zatrudnienia i wyjaśnić pewne kwestie, które mogą wyglądać odmiennie w różnych firmach na rynku. Jest to również dobry moment, by ze strony kandydatów wybrzmiały nurtujące ich pytania odnośnie samego zatrudnienia. Najczęściej poruszane kwestie dotyczą:

• płatnego urlopu w ramach B2B,
• czasu trwania umowy,
• okresu wypowiedzenia,
• zapisów związanych z zakazem konkurencji.

Dobre praktyki

Dobrą praktyką ze strony kandydatów jest zapytanie o udostępnienie do wglądu przygotowanej umowy w przypadku, gdy mowa o zatrudnieniu w ramach B2B. Pozwoli ci to jako kandydatowi na spokojne zapoznanie się z całą umową oraz zadanie konkretnych pytań co do niezrozumiałych zawartych w niej punktów. Takie działanie pozwoli uniknąć niespodzianek, jeśli dojdzie już do etapu zatrudnienia, i pozwoli zawczasu wypracować konsensus. Obie strony unikną też stresu związanego z upływającym czasem, zwłaszcza jeśli złożenie oferty ma miejsce pod koniec miesiąca, a pojawi się konieczność wprowadzenia dodatkowych zmian w umowie.

Modele zatrudnienia w IT: teoria w praktyce

Jak to jest naprawdę z preferowanym przez specjalistów IT modelem zatrudnienia? Powołać możemy się np. na coroczne badanie polskiej społeczności IT, przeprowadzane przez portal bulldogjob.pl. Analizując wyniki z trzech ubiegłych lat, możemy zauważyć niezmieniającą się tendencję: dominującą formą zatrudnienia w branży IT była umowa o pracę. Tę formę zatrudnienia deklarowało w 2019 roku 58% specjalistów, w 2020 roku 61%, natomiast w 2021 – 58% zatrudnionych.

B2B czy UoP – jak to jest w Inetum

A co mówią o preferowanych formach zatrudnienia nasze dane w Inetum? Obecnie w ramach B2B zatrudnionych jest u nas 63% osób technicznych. 37% specjalistów jest zatrudnionych na umowie o pracę. Warto pamiętać o tym, że każdy, w zależności od wieku, doświadczenia, sytuacji rodzinnej lub lokalizacji, z której pracuje, może inaczej patrzeć na kwestie finansowe, bezpieczeństwo czy korzyści, jakie idą za jednym i drugim modelem zatrudnienia. Elastyczność pracodawcy w tym obszarze może być kluczowa zarówno dla nowych, jak i obecnych pracowników, dlatego przy zatrudnieniu jako pracodawca bierzemy pod uwagę przede wszystkim preferencje kandydata, pracownika.

Oczywiście statystyki co do preferowanej formy zatrudnienia w każdej firmie mogą się różnić i największe znaczenie będzie tutaj miał charakter działalności i obszar, w jakim firma działa. Na rynku możemy spotkać się z:

• Wewnętrzną polityką czy firmami z sektora państwowego, publicznego, gdzie jedyną proponowaną formą zatrudnienia będzie umowa o pracę.
• Firmami świadczącymi np. usługi outsourcingowe, które zatrudniają tylko osoby mające założoną własną działalność.
• Firmami, w których pracodawcy dają możliwość wyboru preferowanej przez kandydata formy zatrudnienia. (I to te firmy, zyskują najwięcej)

Kiedy jest najlepszy moment na pierwszy kontrakt B2B?

Jeśli liczyłeś na złoty środek – to niestety takiego nie ma (kurtyna!). Wpływ na decyzję o zmianie modelu zatrudnienia będą miały przede wszystkim kwestie indywidualne oraz analiza własnej sytuacji życiowej. Przez lata pracowałeś na UoP, twoje wynagrodzenie i tym samym koszty pracodawcy rosły, ostatecznie zostało ci zaproponowane przejście na B2B? Jesteś okazem zdrowia, nigdy nie brałeś L4 i myślisz o wzięciu auta w leasing? A może masz dzieci, chcesz zarabiać więcej, ale nie jesteś pewny, czy warto rezygnować z płatnego urlopu? Sytuacji może być wiele i każdorazowo taka decyzja powinna być z twojej strony przemyślana.

Oto kilka kwestii, które wiążą się z przejściem na B2B i które warto mieć na uwadze:

• ponosisz ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak i większą odpowiedzialność za jakość wykonywanej pracy,
• prowadzisz rozliczenia podatkowe i odprowadzasz składki – lub korzystasz z pomocy księgowej, biura rachunkowego itp., co wiąże się z dodatkowymi kosztami,
• urlop wypoczynkowy, macierzyński, tacierzyński, na żądanie; L4; firmowe fundusze socjalne – przestają cię dotyczyć,
• trudniej uzyskać kredyt hipoteczny – jeśli prowadzona firma to jedyne źródło dochodu, banki mogą wymagać wykazania osiąganego dochodu netto z 12 ostatnich miesięcy działania firmy.

Części osób pewnie niełatwo przyjdzie zrezygnować z przysługujących zatrudnionym w ramach UoP standardów, jednak warto wziąć pod uwagę możliwości, jakie daje B2B:

• elastyczność w negocjowaniu np. godzin pracy, swoboda w organizacji czasu pracy,
• brak ograniczeń co do miejsca pracy oraz większa elastyczność co do pracy zdalnej,
• brak podporządkowania pracodawcy,
• możliwość podjęcia współpracy z kilkoma klientami, realizowania większej liczby dodatkowych zleceń i łatwy sposób rozliczeń,
• korzystanie z dofinansowań, ulg, dotacji oferowanych przez państwo czy UE,
• możliwość odliczania wydatków związanych z pracą od uzyskiwanych przychodów – generowanie kosztów obniża podatki.

Przydatne wskazówki i linki

Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę w temacie przechodzenia z UoP na B2B oraz dowiedzieć się więcej o tym, jak mogłyby wyglądać twoje finanse przy zmianie modelu zatrudnienia, przygotowałem kilka przydatnych wskazówek i linków, które warto odwiedzić. Znajdziesz tu również dodatkową porcję informacji i źródła, z których warto korzystać, jeżeli już współpracujesz w ramach B2B.

• Tutaj dowiesz się, jak krok po kroku założyć własną działalność,
• Przechodząc z UoP na B2B u obecnego pracodawcy, tracisz możliwość skorzystania z ulgi na start (mały ZUS) i preferencyjnych składek ZUS,
• Zakładając działalność z datą od 2. dnia miesiąca zyskujesz 1 miesiąc małego ZUS-u; jest on liczony dopiero od pełnego miesiąca rozliczeniowego,
• Polecam zajrzeć na bloga programistanaswoim.pl, gdzie autor dzieli się solidną dawką wiedzy o tym, jak to jest pracować na B2B,
• Tu znajdziesz Kalkulator, w którym obliczysz wszystkie koszty oraz to, ile otrzymasz „na czysto” po opłaceniu składek na B2B.

Podsumowanie

Choć własną działalność można dziś założyć w zasadzie bez wychodzenia z domu, podjęcie decyzji o tym, czy warto już się na ten krok decydować, może zająć zdecydowanie więcej czasu. Zwłaszcza w sytuacji, jeśli nigdy nie miałeś z takim modelem do czynienia. W sytuacji, kiedy zarabiasz sporo powyżej mitycznych 15K, przejście na B2B może być dla ciebie po prostu bardziej opłacalne. Usługi biura rachunkowego czy księgowych mogą być tu bardzo cenne i warto zdać się na ich wiedzę, by na prowadzeniu działalności jak najwięcej zyskać. A jeśli cen

Pytania nasuwają się same, prawda? I właśnie to będzie towarzyszyć ci na początku pracy jako Juniorowi. Nie bój się pytać! Nie ma głupich pytań, a na tym etapie kariery wiedza, którą można otrzymać od bardziej doświadczonych koleżanek i kolegów, jest bezcenna.
Oczywiście należy robić to z głową – zapisuj odpowiedzi, nie zadawaj powtórnie tych samych pytań, przygotuj sobie listę pytań i znajdź odpowiedni moment na rozmowę. Zbyt częste wybijanie innych z ich rytmu pracy może negatywnie wpłynąć na pracę całego zespołu.

Proś o pomoc

Jeśli od pół godziny/godziny  przeczesujesz Stack Overflow lub inne tego typu strony i czujesz, że nie uda ci się przejść o krok do przodu – zrób sobie przerwę lub poproś kogoś o pomoc. Doświadczonej osobie wytłumaczenie ci sposobu rozwiązania danego problemu lub znalezienie odpowiednich materiałów może zająć zdecydowanie mniej czasu, a Ty szybciej zrozumiesz dane mechanizmy i sposób rozwiązania problemu.

Podziel zadanie na mniejsze części

Przed rozpoczęciem pracy nad zadaniem koniecznie zastanów się, czy można to zadanie podzielić na mniejsze części i pracować etapami. Dzięki temu będzie ci łatwiej skupić się na poszczególnych fragmentach danego rozwiązania. Dodatkowo osobom przeprowadzającym Code Review będzie łatwiej sprawdzić mniejszy wycinek twojego kodu, niż zagłębiać się w cały duży proces.

Czerp wiedzę z Code Review

Podczas Code Review otrzymasz od zespołu wiele komentarzy na temat twojego kodu – nie stresuj się! To normalne na początku, a dodatkowo, dzięki informacji zwrotnej od osób doświadczonych, możesz z każdym tygodniem pracować lepiej. Code Review to prawdziwa kopalnia pomysłów, w jaki sposób ulepszać pisanie kodu.

Nie pisz kodu tylko dla siebie

W jednym z pierwszych rozdziałów książki „Czysty kod” Roberta C. Martina znajdziemy ważną informację: nie piszemy kodu tylko dla siebie. Warto o tym cały czas pamiętać. To, co jest zrozumiałe dla nas, nie zawsze będzie czytelne i zrozumiałe dla zespołu lub osób pracujących w przyszłości na naszym kodzie. Każdy zespół ma swoje wewnętrzne zasady pisania kodu, nazewnictwa, które na początku mogą być mniej lub bardziej zrozumiałe. Dla własnej i cudzej wygody lepiej, abyśmy od początku przestrzegali tych zasad.

Bądź aktywny na spotkaniach

Nie bądź „słuchaczem” na spotkaniach – staraj się aktywnie w nich uczestniczyć, nawet gdy np. na scrum groomingu nie do końca rozumiesz omawiany problem. Właśnie to jest dobre miejsce do zadawania pytań. Staraj się wykorzystać ten czas na zdobycie jak największej ilości informacji, poproś o rozwinięcie czy powtórzenie. Masz jakiś pomysł? Wypowiedz się na spotkaniu Pokaż swoje zaangażowanie – to świetnie wpływa na budowanie twojej relacji z zespołem.

Nie przestawaj się rozwijać!

Ciekawość, ciekawość i jeszcze raz ciekawość powinna towarzyszyć Developerowi przez cały czas pracy, a w szczególności Junior Developerowi, z którego perspektywy większość rzeczy to coś nowego do poznania. To bardzo intensywny czas, kiedy musisz skupić się na przyswajaniu wielu informacji. Szukaj możliwości zdobycia wiedzy, uczestnicz w webinarach, spotkaniach (np. BIteIT), czytaj blogi eksperckie , śledź nowinki, bądź na bieżąco.

Pierwszy dzień pracy w naszej firmie to czas na oficjalne powitanie na pokładzie, poznanie firmy, zespołu, a także systemów, z których na co dzień korzystamy, czy wgłębienie się w ofertę programów benefitowych. W przedpandemicznej rzeczywistości ważnym elementem naszej tradycji było również przyniesienie do biura ciasta powitalnego Aktualnie cały proces onboardingu przebiega zdalnie, a my, posiłkując się prezentacjami oraz materiałami wideo, staramy się przybliżyć nowym pracownikom kulturę i atmosferę panującą w firmie. Po szkoleniu prowadzonym przez naszego specjalistę ds. HR opiekę nad nowymi członkami zespołu przejmują Team Managerowie.

Jako że jesteśmy firmą outsourcingową, każdorazowo przy zmianie projektu nasi pracownicy przechodzą onboarding u klienta. To czas, aby poznać zespół po stronie klienta i produkty, które wytwarza. Pozwala to poznać ważne kwestie techniczne, związane z metodykami pracy, architekturą i… no właśnie, i tu już kończymy z ogólnikami i przechodzimy do konkretów.

Kultura organizacyjna na pierwszym miejscu

Poznanie kultury organizacyjnej firmy, dla której będziemy pracować jest niezwykle istotne z punktu widzenia nowych członków zespołu. Daje ono możliwość lepszego wpasowania się w zespół projektowy i obowiązujące w nim zasady, a także zrozumienie różnych procedur czy po prostu zwyczajów, które na pozór mogą nam się wydawać nieoczywiste.

U naszego holenderskiego klienta z branży FinTech wdrożenie trwa około miesiąca. Firma daje dużo przestrzeni, aby dobrze poznać produkt, poznać kulturę organizacyjną oraz zespół, a także na spokojnie przejść wszystkie szkolenia e-learningowe. „Bardzo podobało mi się to, że jako tester mogłem przejść szkolenie dla backendowców i dzięki temu dowiedzieć się, co się dzieje pod spodem aplikacji.”- mówi Michał Wilkowski, Senior Test Engineer.

Pierwszy tydzień to czas na poznanie zespołu, firmy oraz produktu. Odbywają się wówczas szkolenia techniczne, produktowe oraz marketingowe, aktualnie wszystkie w formie zdalnej. Przeplatane są one z grami integracyjnymi, które umożliwiają poznanie nowego zespołu. Aby utrwalić wiedzę, każdy dzień szkoleniowy zakończony jest miniquizem na platformie Kahoot.

Pierwszy tydzień onboardingu kończy tzw. product pitch. Grupy wcielają się w role handlowców i przygotowują wystąpienie prezentujące firmę, produkty i architekturę rozwiązań. Wszystko w luźnej, swobodnej atmosferze. 

W kolejnym tygodniu każdemu nowemu członkowi zespołu przydzielany jest buddy, którego zadaniem jest wprowadzenie w zagadnienia projektowe od strony narzędzi i systemów. Następne 3 tygodnie to również czas na self-learning – techniczne szkolenia zakończone egzaminem i certyfikatem.

Egzaminy nie takie straszne

Egzaminy kończące procesu onboardingu to wbrew pozorom dość częsta praktyka. Przykładowo, u jednego z naszych klientów, amerykańskiego producenta oprogramowania, po 3-tygodniowym okresie szkoleń wdrożeniowych odbywa się egzamin obejmujący tematy typowo developerskie, przypominający techniczną rozmowę rekrutacyjną. Do egzaminu można podchodzić kilkukrotnie.

Z kolei nasz inny klient, z branży farmaceutycznej, podczas wdrożenia nowych członków zespołu kładzie duży nacisk na kwestie bezpieczeństwa IT. 2 tygodnie przed startem projektu każdy nowy pracownik otrzymuje sprzęt wraz z instrukcjami dotyczącymi oprogramowania oraz dostępem do skrzynki pocztowej, w której czekają zaproszenia na szkolenia e-learningowe. Dotyczą one przede wszystkim kwestii związanych z bezpieczeństwem danych oraz polityką wewnętrzną firmy. Każde z kilkunastu szkoleń zakończone jest testem. Do testów możemy podchodzić kilkukrotnie, natomiast wymagane jest ich zaliczenie. Zdarza się, że wymogiem otrzymania dostępów do systemów wewnątrzfirmowych jest przesłanie certyfikatu potwierdzającego zdanie określonego testu. „Onboarding bywa męczący, ale jego forma i konieczność zaliczenia wszystkich szkoleń są  w 100% zrozumiałe z perspektywy klienta – dużej korporacji z branży farmaceutycznej. Bardzo mile zaskoczył mnie pełen profesjonalizm po stronie zespołu oraz jakość narzędzi, na których pracujemy” – mówi Maciej Kozłowski, Java Developer.

Poznanie produktu od podszewki

Proces onboardingu u naszego szwajcarskiego klienta z branży Industry 4.0 został zaplanowany ze szwajcarską precyzją. Nasi developerzy podczas 3-tygodniowej wizyty w siedzibie klienta nie tylko zintegrowali się ze swoim międzynarodowym zespołem, ale przede wszystkim poznali od podszewki fabrykę. Mieli okazję zobaczyć każdą z maszyn służących do obróbki blachy, a także nauczyli się je obsługiwać. Podczas drugiego wyjazdu do klienta przeszli kurs operatora maszyny do cięcia metalu. „Szkolenie to bardzo mi się przydało. Na co dzień pracujemy na symulatorach, przez co nie mamy pojęcia, jak coś w rzeczywistości wygląda. Np. symulujemy zamykanie drzwi. A na żywo okazuje się, że drzwi muszą być dociśnięte. Na symulatorze nie jesteśmy w stanie wywołać emergency stop” – mówi Tomek Kosowski, .NET Developer.

Proces wdrożenia to nie tylko początkowe kilka tygodni, w których poznajemy firmę. Ważne jest także dalsze podejście do rozwoju członków zespołu. „Podobało mi się, że szef zespołu przedstawił mi zadanie do wykonania i powiedział, że mam na to tyle czasu, ile chcę, żebym zrobił to sobie na spokojnie. Dawał bardzo dobre wskazówki, gdy czegoś nie wiedziałem. Powoli dostawałem coraz to trudniejsze zadania, początkowo zajmując się wizualną stroną aplikacji. Następnie zacząłem dostawać małe zadania z procesów, które wymagały zrozumienia innych obszarów biznesu i domeny, rozpropagowałem swoją wiedzą na cały projekt. Obecnie jestem w stanie ogarnąć wszystko w tej aplikacji i zrozumieć, co nie działa” – mówi Tomek.

Forma zatrudnienia a onboarding

U zdecydowanej większości klientów nasi ludzie przechodzą dokładnie taki sam proces wdrożenia jak pracownicy zatrudnieni bezpośrednio przez nich. Poznają strukturę firmy, kulturę, wartości etc. Jednak i tu zdarzają się wyjątki. U jednego z naszych klientów, który ma wyjątkowo duże potrzeby rekrutacyjne i nieustannie powiększa swoje zespoły, pracownicy Inetum włączeni są w  technologiczną część wdrożenia. Nie uczestniczą natomiast w „miękkiej części” onboardingu. Wdrożenie trwa 2 dni, podczas których nasi pracownicy poznają najważniejsze założenia technologiczne firmy czy narzędzia wspierające developerów. Wdrożenie już do konkretnego projektu i jego architektury przeprowadza zespół projektowy, co jest dużym atutem – jest czas na zadawanie pytań i oczywiście poznanie zespołu.

Podsumowanie

Ile firm, tyle podejść do procesu wdrożenia. Jednak można znaleźć wspólny mianownik, którym w przypadku branży IT jest nacisk na rzetelne wdrożenie, zapoznanie z kulturą organizacyjną, a nawet możliwość poznania rozwijanego przez klienta narzędzia od podszewki. Jak widać, nie ma jednego wzorca procesu onboardingu w IT i dlatego tak ważne jest, żeby firma outsourcingowa zapewniła swoim pracownikom maksimum wsparcia już od pierwszych dni pracy. W Inetum staramy się ułatwić stawianie pierwszych kroków w projektach poprzez zapewnienie wsparcia jednego managera  przez cały czas pracy, a od strony technicznej nasi pracownicy mogą zawsze liczyć na pomoc Technical Solution Managerów.

Chyba każdy kiedyś szukał pracy (pomijam przypadki, kiedy to praca szuka Was… ) i oczekiwał na kontakt po wysłaniu CV.  Rekruter nie dzwoni? Przyczyną nie musi być wcale odrzucenie kandydatury, może po prostu nie znać Twojego numeru telefonu. Warto więc przed wysłaniem CV sprawdzić, czy uzupełniłeś wszystkie dane oraz czy numer telefonu i adres email, który podałeś, są aktualne. Większość rekruterów po usłyszeniu, że jednak dodzwonili się do innej osoby niż aplikująca, na pewno wyśle maila lub poszuka Twojego profilu na LinkedIn. Jednak poprawne dane do kontaktu oraz adres email, z którego korzystasz regularnie, znacznie usprawnią i ułatwią cały proces rekrutacji oraz związaną z nim komunikację.

Jakie dane są niezbędne w CV?

Czy musisz podawać adres zamieszkania lub datę urodzenia? Oczywiście, że nie! CV to Twoja wizytówka zawodowa i nie musi zawierać szczegółowych danych, którymi możesz nie chcieć się dzielić (i masz do tego pełne prawo) na etapie wstępnych rozmów rekrutacyjnych. Oczywiście warto zaznaczyć, w jakim mieście mieszkasz lub do jakiego planujesz się relokować – będzie to dużym ułatwieniem dla osoby prowadzącej kilka procesów rekrutacyjnych w różnych lokalizacjach, a dla Ciebie szansa na otrzymanie dodatkowych ofert pracy.

Kim jesteś? Jakie masz plany zawodowe?

Jesteś testerem manualnym, który chciałby rozwijać się w automatyzacji testów? Napisz o tym w krótkim podsumowaniu swojego dotychczasowego doświadczenia oraz planów na zawodową przyszłość. Chcesz zmienić język programowania lub rozwijać się w kierunku projektowania architektury aplikacji? CV to idealne miejsce, aby podkreślić, czym jesteś zainteresowany. Moim zdaniem plany zawodowe to bardzo ważny punkt, który zawsze poruszam w trakcie rozmowy z kandydatem.

Zasygnalizuj, że jesteś otwarty na kontakt w przyszłości

Punkt kulminacyjny: Doświadczenie zawodowe i nie tylko

Teraz przechodzimy do momentu, który w utworach literackich jest nazywany punktem kulminacyjnym, a w przypadku Twojego CV jest to sekcja, w której opisujesz doświadczenie zawodowe. Ta część jest niezwykle ważna, ponieważ na jej podstawie rekruter może wstępnie sprawdzić (podkreślam: bardzo wstępnie!), czy Twoje kompetencje są zbieżne z tym, czego oczekujemy od poszukiwanego kandydata. Dlatego właśnie tak ważne jest, żebyś możliwie jak najdokładniej opisał swoje doświadczenia.

Jesteś nowy na rynku pracy

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę w świecie IT,  śmiało możesz napisać o tym, co pozwoliło Ci nabrać doświadczenia, wzbogacić wiedzę czy opisać swój dotychczasowy zakres obowiązków, np. jako stażysta. Czytając CV, rekruter nie wie, jak wiele pracy włożyłeś w zdobycie danego doświadczenia czy umiejętności. Warto więc podkreślić każde działanie, które Cię do tego przybliżyło. Przykładowo:

• Napisałeś już prostą aplikację (koniecznie dodaj link do Twojego GitHuba)
• Odbyłeś staż lub praktykę na studiach,
• Uczestniczyłeś w konferencji IT,
• Przeszedłeś kurs na Udemy,
• Przeczytałeś ciekawą książkę o tematyce branżowej

Masz już komercyjne doświadczenie

Jeżeli możesz pochwalić się bogatszym doświadczeniem w komercyjnych projektach, warto jest opisać:

• Cel projektu,
• Czas jego trwania,
• Swoją rolę w projekcie,
• Wykorzystane technologie/metodologie,
• Sektor, jakiego dotyczył projekt.

Wykształcenie kierunkowe: ważne, ale nie najważniejsze

Nie czarujmy się, aktualnie w branży IT w przypadku wielu projektów to, czy skończyłeś studia kierunkowe, czy może studiowałeś coś niezwiązanego z branżą IT, nie jest najważniejsze. Jednym z ważniejszych aspektów, jeśli chodzi o edukację, jest to, jak dużo robisz we własnym zakresie, aby każdego dnia być coraz lepszym oraz jak dobrze wykorzystujesz wiedzę teoretyczną w praktyce.

Świetnie, jeśli skończyłeś studia kierunkowe lub pokrewne, ale jeśli jest to kierunek zupełnie odmienny, nie bój się wpisać tego w CV. W końcu chyba każdy z nas zna kogoś, kto nie pracuje w swoim wyuczonym zawodzie.

Kursy i certyfikaty

Tutaj sprawa wygląda bardzo podobnie jak w przypadku wykształcenia. Jeśli dopiero zaczynasz karierę i nie masz na swoim koncie zdobytych żadnych certyfikatów, możesz tę sekcję zatytułować „kursy” i wymienić kursy stacjonarne / online, które masz już za sobą.

Zdobyłeś najnowszy certyfikat w obszarze technologicznym, który wykorzystujesz w codziennej pracy? Warto zaktualizować CV i dopisać tę informację, tak aby potencjalny pracodawca zobaczył, że jesteś na bieżąco.

Języki obce

To najkrótsza i najprostsza do przygotowania część CV. Napisz, jaki język znasz i na jakim poziomie, posługując się Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego (ang. Common European Framework of Reference for Languages, CEFR). To ważne zwłaszcza w kontekście stanowisk i projektów, które mogą wymagać bardzo zaawansowanej znajomości języka lub znajomości języków mniej popularnych.

Hobby i pasja, czyli: czy czasami wychodzisz z domu?

To moja ulubiona część. Pozwala poznać kandydata, już na początku rekrutacji uchylić rąbka tajemnicy, jaką jest osobą i co ją interesuje pozazawodowo. Jest to też dobry punkt wyjścia do rozpoczęcia rozmowy, kiedy rekruter techniczny się spóźnia albo wiemy, że w naszej firmie działa drużyna biegowa, a kandydat przebiegł 3 maratony.  Korzyścią dla Ciebie będzie możliwość pokazania swojej osobowości, która jest tak samo ważna jak i kompetencje techniczne. A o tym dlaczego „miękka” część rozmowy rekrutacyjnej jest ważna możesz przeczytać w artykule: Na co komu miękka rozmowa rekrutacyjna.

Podkreślenie pasji, czy będzie to sport, czytanie książek, motoryzacja, gotowanie czy cokolwiek innego, pozwoli nam poznać Cię od nieco innej, bardziej prywatnej strony, fajnie jest już na etapie rekrutacji wiedzieć co lubisz robić w wolnym czasie. Jeśli jednak nie chcesz, nie musisz o tym pisać i nie traktuj tej części jako must have.

Czy CV idealne istnieje? Jak je napisać?

Odpowiadając na pytanie zawarte w tytule artykułu, uważam, że tak jak w życiu, tak i w przypadku CV ideały nie istnieją. Oczywiście im więcej i im szczegółowiej opiszesz siebie i swoje doświadczenia w CV, tym lepiej. Często jednak po czasie niektóre z początkowych doświadczeń nie są już tak istotne i kluczowe w kontekście stanowiska, na które aplikujesz, i po prostu można je pominąć lub opisać skrótowo. Zawsze jednak warto dbać o to, aby CV było przejrzyste, czytelne, konkretne, a przede wszystkim – aktualne. W świecie ciągłych zmian i aktualizacji Twoje CV to komunikat, że jesteś na bieżąco.

Jeśli chcesz porozmawiać o swoim CV, zapraszam do kontaktu: monika.walaszek@jcommerce.pl